دانش بنیان

دانش بنیان چیست؟

امروزه در دنیا فناوری به شکل های گوناگون تعریف و مورد ارزیابی قرار می گیرد که این تعاریف و ارزیابی ها خود  نمادی از پیشرفت و توسعه یافتگی صنایع محسوب می شود. در ایران نیز دانش بنیان نیز جزو همین تعاریف بوده و ارزیابی های متناظر آن مشخص کننده کم و کیف توسعه و پیشرفته بودن صنایع مختلف کشور است. دانش بنیان بررسی می کند تا یک محصول و یا خدمت تا چه  اندازه در بستر دانش و تحقیق و توسعه تولید شده و تیم فناور تا چه حد بر فرآیند تولید و ارائه خدمت مسلط است. هر چند این موضوع در خارج از ایران به صورت اتومات برای صنایع شکل می گیرد. چرا که مجرای ورود به صنعت، تولید صنعتی و تولید انبوه، پیاده سازی یک فرآیند تحقیق و توسعه ای گسترده است و شرکت ها خارج از چارچوب شکل نمی گیرند. اما این موضوع در ایران بسیار متفاوت است، چون عمدتا صنایع بر بستر کار تجربی و خدماتی شکل گرفته اند. جالب اینجاست که قشر صنعتی که بدین صورت رشد کرده و قشر آکادمیک که باید نیروی سازمانی یک صنعت باشد با یکدیگر اختلاف ترجمانی بسیاری دارند به طوری که ممکن است از یک فرآیند واحد با دو نام مختلف یاد می کنند، قشر صنعتی تجربی ظهور و بروز فیزیکی آن را م داند و قشر آکادمیک دلایل ریشه ای و علمی موضوع را بررسی می کند.

دانش بنیان چیست

دانش بنیان به نوعی به دنبال این بوده تا بتواند این پیش زمینه الزامی یعنی تحقیق و توسعه را در صنعت به نوعی نهادینه کند. چرا که تحقیق تحقیق توسعه به عنوان پیشران و محرک صنعت برای پیشروی و تکامل است و رشد و تکامل صنعت محرک اقتصادی و پیشرقت برای کشور خواهد بود. با توجه به این مساله ارزیابی دانش بنیان ملاک ها و معیارهای جالبی را برای ارزیابی خود قرار داده است.

موضوع دانش بنیان، توسط معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری طرح ریزی و پایه گذاری شده است. در معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری بخشی تحت عنوان کارگروه ارزیابی شرکت های دانش بنیان وجود دارد که کلیه امور مربوط به قانون گذاری و ارزیابی . نظارت بر شرکت ها را به عهده دارد. این کارگروه در ابتدا یک آئین نامه پویا برای ارزیابی شرکت های دانش بنیان تهیه و تدوین شده است. طبق این آئین نامه به شرکت یا مجموعه ای دانش بنیان گفته می شود که توانسته در یکی از حوزه های فناوری در بستر تحقیق و توسعه و دانش یک ارزش افزوده ای را خلق نماید، به عبارتی درمسیر اقتصادی حرکت کرده که محور اصلی آن دانش باشد و از طرفی ملاک ها و معیارهای کارگروه ارزیابی شرکت های دانش بنیان را احراز نماید. 

این کارگروه به طور خلاصه سه اصل اساسی را برای بررسی شرکت های دانش بنیان ارائه نموده است:

اصل اول: ساخته شدن نمونه اولیه از محصولات، مسبوق به سابقه بودن ارائه خدمات و یا مدرک فروش برای دانش فنی:  به نوعی این اصل بیان می کند که محصول یا خدمات و یا دانش فنی، برای ارزیابی دانش بنیان باید یک نماد بیرونی و خروجی مشخصی داشته باشد که برای محصول ساخت نمونه اولیه و آزمایشگاهی و برای خدمات و دانش فنی سابقه اجرای قبلی ملاک است.

اصل دوم: پیچیدگی فناورانه محصول، اینکه محصول تا چه حد قابل دسترس و قابل پیاده سازی است و دانش فنی طراحی و ساخت و تولید آن چقدر مستلزم کار تحقیقاتی و تجربی روی آن است. آئین نامه ارزیابی شرکت های دانش بنیان از این موضوع تحت عنوان سطح فناوری یاد می کند. 

اصل سوم: میزان تسلط و اشراف شرکت و تیم های زیرمجموعه بر روی کلیه فرآیندهای طراحی تا ساخت محصول و خدمت است. به عبارتی میزان دخل و تصرف خود شرکت در پیاده سازی فرآیندهای اصلی تولید یک محصول یا ارائه یک خدمات می باشد. این اصل در آئین تحت عنوان شرط تسلط بر تحقیق و توسعه عنوان شده است.

وجود هر سه شرط برای دانش بنیان شدن یک شرکت الزامی است، لذا هر سه شرط باید به صورت همزمان برقرار باشد.

بررسی شروط اصلی نمایانگر یک نکته اساسی و مهم است و آن لزوم به کارگیری تحقیق و توسعه در فرآیند طراحی، تکوین و ساخت و تولید یک محصول و یا ارائه یک خدمات است. لذا می توان این گونه برداشت نمود که دانش بنیان تحقیق و توسعه را در دل شرکت ها هدف قرار داده است. در رابطه با تحقیق و توسعه به صورت مفصل در مقالات دیگری بحث خواهیم نمود. اما اینجا لازم به ذکر است تناسب تحقیق و توسعه و دانش بنیان، به کارگیری ناگزیر و ناخودآگاه دانش در یکی از چند سطح اجرایی تحقیق و توسعه و کاربردی کردن دانش در سطح دیگر آن است که مورد توجه عمیق کارگروه ارزیابی دانش بنیان قرار گرفته است.

تحقیق و توسعه دانش بنیان

لذا جمع بندی ما  از عنوان دانش بنیان بودن یک محصول یا یک صنعت، به کارگیری دانش در فرآیندهای طراحی تا ساخت یک محصول (توسط شرکت) است که منجر به یک خروجی و نتیجه قابل توجه منجر می شود. 

5/5 (2 نظر)
بازگشت به لیست

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

درحال ارسال